محمد يوسف حريرى
281
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
ف ف از رموزى است كه در قرآن به كار مىرود . علامت اخفاء مىباشد . پنهان نمودن صداى نون ساكنه در كلمه ( اجود القرائة ، ص 144 ) فىء ( ف ء ) وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْهُمْ ( حشر - 6 ) اموالى است كه از كفار بدون لشكركشى به دست مسلمانان افتاده خواه زمين يا غير آن . خواه صاحبانش آن را ترك گفته باشند و يا به ميل خود آن را به مسلمانان تقديم كرده باشند . فىء جزو انفال و مربوط به رسول خداست كه هرطور صلاح بداند عمل مىكند و بعد از رسول خدا اختيار آن در دست امام و پيشواى مسلمين قرار مىگيرد . فاتحه سورهء حمد . نخستين سورهء قرآن مجيد كه همهء مسلمانان در نمازهاى پنجگانهء شبانهروزى قرائت مىكنند . و خواندن اين سوره در نمازهاى پنجگانه واجب است . از ديرباز خواندن سورهء فاتحه براى شفاى بيماران و بر بالاى سر و بستر آنان و نيز براى شادى و طلب آمرزش روح درگذشتگان رسم بوده است . و مجالسى كه براى ياد بود و بزرگداشت متوفايى برگزار مىگردد چون ركن آن خواندن سورهء فاتحه است به مجلس فاتحه خوانى معروف است . ( قرآنپژوهى ، ص 798 ) فاتحة القرآن ( ت ح ت ل ق ) سورهء فاتحة الكتاب را گويند . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 189 ) فاتحة الكتاب ( ك ) يا فاتحه ، سورهاى كه در اول كتاب ( قرآن ) واقع است . فاتحهخوان كسى كه سورهء فاتحة الكتاب را براى شفاء بر سر بيمار بخواند زيرا در روايت است كه فاتحة الكتاب شفاء لكل سم - لكل هم - ( فرهنگ فرزوانفر ) فارس قرآن ( ر ) از القاب خاص ابن عباس به جهت معروفيتش در تفسير . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل است كه فرمود : براى هر امرى فارسى هست و فارس قرآن ، عبد اللّه بن عباس است . ( سيرى در تفسير از آغاز تا عصر تابعين ، ص 19 - سه مقاله در تاريخ تفسير و نحو ، ص 93 و 96 )